Triều đại đầy tai tiếng của Nero kết thúc vào năm 68 sau Công nguyên. Vị hoàng đế khốn khổ bị tất cả đồng minh bỏ rơi, buộc phải tự sát khi đối mặt với một cuộc nổi dậy công khai. Đó là cái kết thích đáng cho một người được xem là một trong những hoàng đế tồi tệ nhất của La Mã. Hình ảnh tiêu cực về một bạo chúa, kẻ điên, lạm quyền, sát nhân, kẻ cuồng tín, và ác quỷ này đang bị các nhà sử học hiện đại nghi ngờ. Tuy nhiên, một sự thật vẫn tồn tại: Hoàng đế Nero hoàn toàn không chuẩn bị tinh thần cho công việc đầy thử thách là cai trị Đế chế La Mã. Hoàn cảnh cái chết của Nero phản ánh thời kỳ chính trị đầy biến động của Rome cổ đại, nơi những cuộc tranh giành quyền lực giữa nhà cai trị và Viện Nguyên lão đóng vai trò then chốt. Khoảng trống chính trị do cái chết dữ dội của hoàng đế gây ra cũng sẽ dẫn đến sự kết thúc của triều đại đế quốc đầu tiên, đẩy Rome vào một cuộc nội chiến đẫm máu.
Nghe khó tin nhưng thật ra Nero miễn cưỡng mới lên ngôi hoàng đế. Có lẽ ông ta sẽ không bao giờ khoác lên mình chiếc áo bào tía nếu không có người mẹ đầy tham vọng của mình – Agrippina the Younger. Bà đảm bảo sự ủng hộ của Hoàng đế Claudius, cùng với sự công nhận từ Viện Nguyên lão và quân đội La Mã. Mặc dù ban đầu cả hai cùng cai trị hòa thuận, những nỗ lực của Nero nhằm thoát khỏi người mẹ độc đoán và trở thành người cai trị duy nhất dẫn đến xung đột giữa hai mẹ con, cuối cùng kết thúc bằng cái chết của Agrippina. Hành động giết mẹ càng làm xấu đi mối quan hệ của ông với Viện Nguyên lão, cơ quan xem Nero là mối đe dọa. Không có gì lạ khi Nero chẳng hề tìm cách xoa dịu các vị nghị sĩ lo lắng. Trước hết, Nero là một nhà độc tài, và để đạt được mục tiêu của mình, ông sẵn sàng tham gia vào một cuộc chiến công khai với Viện Nguyên lão.
Trận Đại Hỏa Thiêu Thành Rome – Dấu Chấm Hết Cho Nero
Danh tiếng của Nero bị hủy hoại thêm bởi liên quan đến vụ ám sát người anh em cùng cha khác mẹ Britannicus và cái chết của người vợ thứ hai, Poppaea Sabina. Cái chết của Poppaea có thể là do biến chứng liên quan đến thai kỳ, nhưng kẻ thù của Nero sẵn sàng khai thác sự ra đi này để triệt hạ ông hoàng bị căm ghét. Tình hình giữa Nero và Viện Nguyên lão căng thẳng đến mức khi trận Đại Hỏa thiêu hủy Rome vào năm 64 sau Công nguyên, Nero trở thành kẻ bị đổ lỗi cho thảm họa. Tuy nhiên, Nero đang ở xa Rome vào thời điểm xảy ra vụ cháy, tại biệt thự của mình ở Anzio. Ngay khi được thông báo về vụ hỏa hoạn, hoàng đế ngay lập tức quay trở lại thủ đô, nơi ông đích thân lãnh đạo các nỗ lực cứu hộ, hỗ trợ các nạn nhân.
Dã Tâm Xây Dựng Và Lối Sống Xa Hoa
Cung điện Domus Aurea – được xây dựng như một tham vọng tái thiết sau vụ cháy, chính là giọt nước làm tràn ly. Viện Nguyên Lão kịch liệt phản đối kiệt tác của Nero. Họ coi khu phức hợp cung điện khổng lồ và xa hoa này với hồ nước nhân tạo và phòng ăn xoay tròn là một sự lãng phí tiền bạc, minh họa cho chứng hoang tưởng quyền lực của kẻ độc tài. Lối sống nghệ sĩ của hoàng đế cũng là một vấn đề lớn. Đối với các thượng nghị sĩ, nỗi ám ảnh của Nero với Hy Lạp và phương Đông theo chủ nghĩa Hy Lạp, sự tham gia trực tiếp của ông vào các vở kịch và cuộc thi khác nhau, bao gồm cả Thế vận hội, là một sự sỉ nhục trực tiếp đối với các giá trị truyền thống của người La Mã. Tuy nhiên, trong khi giới thượng lưu đặc biệt căm ghét vị hoàng đế chuyên quyền, dân chúng lại hết sức yêu mến ông ta.
NERO: Hoàng Đế Bị Chính Quân Đội Của Mình Lật Đổ
Seneca, cố vấn kỳ cựu của Nero, cũng nằm trong số những người bị xử tử sau khi âm mưu Pisonian vào năm 65 Sau Công Nguyên nhằm ám sát hoàng đế bị thất bại. Tuy nhiên, may mắn của Nero đã cạn kiệt khi vào tháng 3 năm 68, thống đốc xứ Gaul nổi dậy, tuyên bố ủng hộ Galba, thống đốc Tây Ban Nha. Những người trung thành với Nero cố gắng đánh bại quân đội Gaul, nhưng kẻ thù của hoàng đế lúc này đã chiếm được sự ưu ái của phần lớn quân đội. Khi các quân đoàn ở Ai Cập chặn đứng hạm đội ngũ cốc quan trọng, Nero mất đi sự ủng hộ của người dân Rome.
Triều đại của Nero kết thúc trong cái chết tự sát
Sau khi Thượng viện tuyên bố ông là kẻ thù của nhà nước, Nero bỏ trốn khỏi kinh đô. Đường cùng, không còn đồng minh nào bên cạnh, Nero đối mặt với một số phận nghiệt ngã – bị bắt, xét xử và gần như chắc chắn sẽ bị hành quyết. Trong một hành động kịch tính cuối cùng, Nero quyết định nắm quyền kiểm soát số phận của mình bằng cách tự sát. Cụ thể hơn, hoàng đế buộc một trong số ít người còn trung thành – thư ký Epaphroditus của mình – thực hiện nhiệm vụ. Theo Suetonius, những lời cuối cùng của Nero là: “Ta chết đi, và một nghệ sĩ vĩ đại đã ra đi!”
Cái chết đầy bạo lực của Nero dập tắt triều đại hoàng gia La Mã đầu tiên, có nguồn gốc từ Hoàng đế Augustus. Chiếc ngai vàng bỏ trống ngay lập tức trở thành mục tiêu cho những nhân vật quyền lực nhất trong đế chế. Một cuộc nội chiến đẫm máu nổ ra, được gọi là Năm của Bốn Hoàng đế. Cuối cùng, Vespasian chiến thắng, thiết lập triều đại Flavian mới.
Tuy nhiên, đây không phải là hồi kết trong câu chuyện về Nero. Sau khi ông qua đời, một số kẻ mạo danh tự xưng là Nero ở nhiều nơi trong Đế chế La Mã, vụ việc cuối cùng xuất hiện dưới triều đại của Domitian – hai mươi năm sau cái chết của vị hoàng đế! Đây là bằng chứng rõ ràng nhất cho thấy Nero được sự ủng hộ của dân thường – những người coi ông là vị vua bảo hộ họ. Tuy nhiên, tầng lớp tinh hoa (đặc biệt là các thượng nghị sĩ) là những người viết sử, và họ cố gắng hết sức để kẻ thù bị căm ghét của mình bị xem là một bạo chúa và một kẻ điên. Trong khi đó, các sử gia Cơ đốc giáo thời kỳ đầu đổ lỗi cho Nero vì đã bức hại các tín đồ, biến ông trở thành một kẻ thù của Chúa.
