Tôn Giáo

Sự lưu truyền của thánh giá thật 

Thánh tích là một phần quan trọng trong tôn kính Kitô giáo. Thánh giá của Chúa nếu còn tồn tại là một thánh vật cực kỳ linh thiêng

chua giesu dong dinh tren doi golgotha

Không có một bằng chứng nào trong Tân Ước cho thấy Thánh Giá Thật của Chúa Giêsu đã được lưu giữ riêng biệt và tôn kính như một thánh tích, bởi lẽ mục tiêu hàng đầu của các Tông đồ lúc đó là rao giảng về Đấng Phục Sinh và Ngày Quang Lâm đang đến gần. Tuy nhiên, khi thế hệ chứng nhân trực tiếp đầu tiên đang dần qua đi, nảy sinh trong Hội Thánh nhu cầu phải lưu giữ những kí ức chính xác và cụ thể về Thầy Chí Thánh, nên các sách Tin Mừng đã được các Tông đồ và các môn đệ viết xuống, đồng thời ta cũng có thể mạnh dạn suy đoán là các địa điểm và vật dụng liên quan đến cuộc đời trần thế của Chúa Giêsu cũng bắt đầu được các Kitô hữu tiên khởi để ý ghi nhớ hay lưu giữ lại.

Thế nhưng, đến lúc đó vẫn không có một thông tin nào đề cập đến Thánh Giá Thật, và dấu vết của thánh tích này lại càng mịt mờ hơn sau khi thành Jerusalem bị quân Rome bình địa vào năm 70 trong Trận chiến Do Thái. Tồi tệ hơn nữa, sau cuộc nổi dậy của Bar Kokhba năm 132–135, hoàng đế Hadrianus ra lệnh xoá sổ hoàn toàn Jerusalem để tái thiết một thành phố hoàn toàn mới với các đền thờ ngoại giáo được xây chồng lên trên các di tích cũ.

Phá hủy thành Jerusalem, tranh sơn dầu của Francesco Hayez năm 1867. Sự kiện này xảy ra năm 70 khi quân đội La Mã đàn áp cuộc nổi dậy của dân Do Thái.

Sau khi hoàng đế Constantine ban hành Chỉ dụ Milan năm 313 cho phép Kitô giáo được tự do, nhu cầu về việc tìm lại các thánh tích được ghi lại trong các Tin Mừng bắt đầu nảy sinh trong lòng các tín hữu sùng đạo. Sử gia Socrates Scholasticus (380-450), trong cuốn Lịch sử Giáo hội của mình, đã mô tả về việc khám phá Mộ Thánh của Chúa Giêsu dưới nền một ngôi đền Venus và việc xây dựng nhà thờ đầu tiên tại địa điểm này vào khoảng năm 325–326. Socrates đã kể lại việc thái hậu Helena, người mẹ của hoàng đế Constantine, đã phát hiện ra trong Mộ Thánh có ba cây thập giá cùng với những chiếc đinh lớn. Đức Giám mục Macarius của Jerusalem đã mời một mệnh phụ đang đau bệnh đến chạm vào ba cây thập giá và bà đã bình phục khi chạm vào cây thứ ba, một dấu hiệu cho thấy đây là cây Thánh Giá Thật của Chúa Giêsu. Theo sử gia Theodoret, thái hậu Helena đã chuyển một phần Thánh Giá Thật về cung điện mới ở Constantinople, phần còn lại lớn hơn được đặt vào trong một hòm bằng bạc và giao cho Giám mục Macarius để bảo quản và truyền lại nguyên vẹn cho hậu thế chiêm ngưỡng. Quả vậy, phần Thánh Giá Thật được lưu giữ tại Vương cung thánh đường Mộ Thánh do giám mục Jerusalem trông coi đã được trưng bày định kỳ cho các tín hữu bày tỏ lòng tôn kính.

Một bức tiểu họa mô tả bà Helena, mẹ của hoàng đế cải đạo Constantines, tìm ra thánh giá thật của Chúa Giêsu.
Một bức tiểu họa mô tả bà Helena, mẹ của hoàng đế cải đạo Constantines, tìm ra thánh giá thật của Chúa Giêsu. Lâu nay giả thuyết này vẫn được phần lớn mọi người tin tưởng, đến mức trong phụng vụ Công giáo có ngày lễ Suy Tôn Thánh Giá đánh dấu sự kiện này.

Trong Chiến tranh Ba Tư – Byzantine (614–638), vào năm 614, hoàng đế Sassanid Khosrau II sau khi hạ được Jerusalem đã chiếm đoạt phần thánh giá được giữ ở đây như một chiến lợi phẩm. Mười bốn năm sau, hoàng đế Heraclius của Byzantine đã đánh bại Khosrau và lấy lại thánh tích từ Shahrbaraz. Lúc đầu, ông đặt nó ở Constantinople chung với phần được thái hậu Helena đưa về năm xưa, nhưng sau đó ông đưa nó trở lại Jerusalem vào năm 630, và chính hoàng đế đã đặt phần thánh giá đó trên đồi Calvary. Sự kiện này được Hội Thánh kỷ niệm vào ngày 14 tháng Chín hằng năm, tức là lễ “Suy tôn Thánh giá.” Khi Jerusalem một lần nữa bị rơi vào tay người Ba Tư vào năm 638, Heraclius đã điều đình để lấy lại Thánh Giá Thật nhưng không cố gắng chiếm lại thành phố. Sau đó, toàn bộ Đất Thánh rơi vào vòng kiểm soát của đế chế Hồi giáo Omeyyad.

Cho đến tận thế kỷ thứ 10, những người muốn tôn kính Thánh Giá Thật vẫn tiếp tục hành hương đến Jerusalem mà không gặp nhiều trở ngại. Thế nhưng mọi sự đã trở nên tồi tệ vào năm 1009 khi vị caliph nhà Fatimid là Al-Hakim bi-Amr Allah ra lệnh phá hủy Nhà thờ Mộ Thánh. Các Kitô hữu ở Jerusalem đã nhanh chóng giấu kín Thánh Giá Thật cho đến khi thành phố được kiểm soát bởi quân lính châu Âu của Cuộc Thập tự chinh đầu tiên năm 1099. Kể từ đó Thánh Giá Thật lại được đặt trong Nhà thờ Mộ Thánh mới được xây lại, dưới sự bảo vệ của một Giám mục thuộc nghi thức Latin, người thường diễu hành cùng nó trước quân đội nước Jerusalem trước mỗi trận chiến, một hành động gợi nhớ lại cái cách mà dân Israel đối xử với Hòm Bia và Đền Thờ trong Cựu Ước, và dĩ nhiên, chuyện gì phải đến cũng đã đến!

Vào ngày 4 tháng 7 năm 1187, những chiến binh thập tự chinh đằng đằng sát khí đã kéo Thánh Giá Thật đi theo các đoàn quân xông vào cuộc huyết chiến với sultan Saladin tại chiến trường Hattin, một địa điểm gần hồ Tiberius miền Galilee. Tuy nhiên, cũng như dân Israel đã đại bại trước người Philistine và để cho Hòm Bia Giao Ước bị đoạt lấy, các chiến binh thập tự chinh đã bị quân Hồi giáo đánh bại hoàn toàn trong ngày bi thảm đó, và Thập Giá Thật lại một lần nữa bị chiếm đoạt. Quả thật, việc các chiến binh thập tự chinh đem Thánh Giá Thật vào trận quyết chiến Hattin cho thấy rằng không phải lúc nào các Kitô hữu cũng sống đúng Đức Tin chân thật mà Chúa Giêsu mời gọi. Không học hỏi được gì từ Kinh Thánh, bọn họ đã đi lại vào vết xe đổ năm xưa của người Israel, khi không những không chọn tin tưởng vào Thiên Chúa mà lại còn áp đặt lên Thiên Chúa yêu sách phải phục vụ cho những tham vọng trần thế của mình. Đương nhiên, hậu quả dành cho sự bất trung với Thiên Chúa của họ là sự bại vong, không những trong trận Hattin, mà còn ở trận chiến bảo vệ thành Jerusalem sau đó, và cuối cùng là cả sự tồn vong của các vương quốc Latin tại Đất Thánh nữa.

 Một vài năm sau trận thảm bại đó, vua Anh là Richard Sư Tử Tâm và hoàng đế Byzantine là Isaac II Angelos đã tìm cách chuộc lại Thánh Giá Thật từ Saladin, nhưng thánh tích này đã không được hoàn lại cho người Kitô giáo. Năm 1219, sultan Al-Kamil đề nghị giao Thập Giá Thật cho các Hiệp sĩ Dòng Đền để đổi lấy việc họ tháo bỏ vòng vây cho Damietta. Tuy nhiên, trên thực tế thì nó đã không bao giờ được giao vì Al-Kamil thật ra không hề giữ nó. Sau đó Thập Giá Thật biến mất hẳn khỏi các ghi chép lịch sử. Kể từ đó, khi nói về Thánh Giá Thật của Chúa Giêsu, người ta hiểu là các tác giả đang nói về các mảnh gỗ nhỏ được lấy ra nhiều lần khác nhau trong lịch sử từ cây Thánh Giá Thật, từ những năm 320 cho đến năm 1187. Dù sử tính của các phần thánh tích nhỏ này khó xác minh và truy nguyên, ta sẽ thử cố gắng tái hiện lại phần nào các con đường lưu truyền của chúng.

Quả thật, ngay từ rất sớm, đã xuất hiện những lời chứng về việc nhiều phần gỗ nhỏ từ Thánh Giá Thật đã được lấy ra và tôn kính ở nhiều nơi trong Kitô giới. Vào năm 348, trong một bài giảng của mình, thánh Kyrillos thành Jerusalem nói rằng “Gỗ thánh của Thánh Giá làm chứng cho chúng ta, vì những người có đức tin nhờ lấy phần từ nó, cho đến ngày nay, đã từ Thành Thánh tràn ngập ra khắp thế giới”. Thánh Iohannes Kim Khẩu cũng làm chứng về việc “các mảnh vỡ của Thánh Giá Thật được lưu giữ trong các vật lưu niệm bằng vàng, mà những người đàn ông tôn kính đeo trên người của họ”. Một phần của Thánh Giá Thật đã được đưa đến Rome vào thế kỷ thứ bảy bởi Giáo hoàng Sergius I, người gốc Byzantine, và hạt thánh giá đó đã được đặt một cách trang trọng trên bàn thờ.

Vào cuối thời Trung cổ, dường như một số nơi đã nguỵ tạo ra các hạt thánh giá, và thực tế là có rất nhiều nhà thờ tuyên bố sở hữu một mảnh của Thánh Giá Thật. Đầu thế kỉ 20, học giả Gerasimos Smyrnakis (1862-1935) đã đưa ra danh mục thông số cụ thể của các hạt thánh giá hiện đang được trưng bày công khai tại Tây Phương: ở Rome (537.587 mm khối), ở Brussels (516.09 mm khối), ở Venice (445,582 mm khối), ở Ghent (436,450 mm khối) và ở Paris (237,731 mm khối). Ông cũng lưu ý rằng phần lớn nhất được cho là còn sót lại từ Thánh Giá Thật hiện là một mảnh gỗ khoảng 870.76 mm khối, được bảo quản trong Tu viện Koutloumousiou trên Núi Athos, một tu viện có mối liên hệ khá mật thiết với Giáo Hội Chính Thống Nga.

Vào tháng 2 năm 2020, Sergiy Khalyuta, người đứng đầu của Giáo hội Chính thống Nga tại giáo phận Sevastopol, nói rằng một phần của Thánh Giá Thật đã được một nhà tài trợ giấu tên mua từ một nguồn mà danh tính chưa được xác thực, và nó sẽ được đặt vào nhà nguyện trên soái hạm hạm đội Biển Đen…

Huế, 9-2022

Tài liệu tham khảo

– Đức tin hay mê tín, một lựa chọn – Christophe Herinckx

– Thánh tích là gì? – Michel Remedy

– Chuyện gì đã xảy ra với Thập giá Thật của Đức Kitô? Isabelle Cousturie

– Tàu chiến bị chìm của Nga có thể đã mang theo mảnh ‘Thánh giá thật’, một di tích của Kitô giáo – Kelly Hayes

Đánh giá post

KHÁM PHÁ


Ảnh Việt Nam Xưa

  • Một gia đình người Việt giầu có vào năm 1870 (ảnh đã được phục chế màu)
  • Những nhạc công người Việt đang biểu diễn - Sài Gòn 1866
  • Lễ hội Phủ Dầy - Nam Định xưa, cách đây hơn 100 năm
  • Một ngôi miếu ở làng quê Bắc bộ từ những năm 1910s
  • Lễ hội Phủ Dầy - Nam Định xưa, cách đây hơn 100 năm
  • Lễ hội Phủ Dầy - Nam Định xưa, cách đây hơn 100 năm
  • Một vị chức sắc làng Xa La, tỉnh Hà Đông cũ - Ảnh năm 1915
  • Ảnh chụp cụ đồ Nho từ đầu thế kỷ XX
  • Hai vợ chồng người nông dân Bắc bộ năm 1910
  • Tục ăn trầu của phụ nữ Việt xưa
  • Tục ăn trầu của phụ nữ Việt xưa
  • Chân dung phụ nữ Việt Nam trước năm 1915
  • Chân dung một gia đình khá giả ở Miền Bắc
  • Mệ Bông Nguyễn Thị Cẩm Hà
  • Trạm tàu điện bờ hồ (nhìn từ góc Hàng Đào
  • Su ra doi cua tuyen ngon doc lap my
  • Đoạn trích từ Nhật ký của Nữ hoàng Victoria. Nguồn: Royal Collection Trust, Luân Đôn
  • Chân dung gia đình hoàng gia năm 1846
  • Nữ hoàng Victoria và Abdul Karim tại Cung điện Buckingham. Nguồn: The New York Times
  • Chân dung Thằng Mõ chụp năm 1902
  • Lính hầu đang khiêng một vị chức sắc cấp huyện đi công vụ, ảnh chụp từ đầu thế kỷ XX
  • Học sinh đi học những năm cuối thế kỷ XIX
  • Những người bán hàng rong ven đường ở Bắc kỳ đầu thế kỷ XX
  • Không ảnh Hà Nội năm 1926
  • Một vị quan lớn cùng đoàn tuỳ tùng và lính cắp gươm, tráp theo hầu - Ảnh từ đầu thế kỷ XX
  • Ngày Tết của một gia đình khá giả ở miền Bắc những năm 1920s

Leave a Comment