Lịch Sử Tổng Hợp

Công nghiệp quốc phòng thời cổ đại

Các chiến binh thời Cổ đại cũng có tổ hợp công nghiệp-quân sự của riêng mình

Các chiến binh thời Cổ đại cũng có tổ hợp công nghiệp-quân sự của riêng mình

Không thể tưởng tượng được khi quân đội không có cái gọi là “tổ hợp công nghiệp quân sự”. Các chiến binh thời Cổ đại cũng có tổ hợp công nghiệp-quân sự của riêng mình. Xin hầu chuyện quý vị về những người sáng tạo ra ngành công nghiệp quốc phòng cổ xưa.

Trước khi đi chiến đấu, người lính cần có trong tay những gì để đánh nhau chứ. Vì vậy, cần tới những người thợ thủ công biết chế tạo vũ khí. Và nếu bạn phát minh ra thứ gì đó mà kẻ thù không có, thì khả năng chiến thắng sẽ lớn hơn rất nhiều.

Vũ khí chưa từng có

Người đầu tiên trong danh sách vinh dự này phải kể đến Dionysius the Elder, bạo chúa của thành phố Syracuse ở Sicily. Thời đó, từ “bạo chúa” không nhất thiết có nghĩa là kẻ ác. Đây là cách người Hy Lạp gọi bất cứ ai nắm quyền lực bằng sức mạnh.

Dionysius là một chỉ huy lính đánh thuê thành công, người đã nắm quyền ở Syracuse và cai trị từ năm 405-367 trước Công nguyên. Dionysius hóa ra lại là một thiên tài theo cách riêng của mình. Ông là người đầu tiên trong lịch sử thế giới hiểu được tầm quan trọng to lớn của vũ khí quân sự. Không phải vô cớ mà sau này ông được mệnh danh là “cha đẻ của pháo binh”. Có thể nói rằng Dionysius đã chinh phục thế giới bằng cung tên, giáo mác, và để lại máy bắn đá cho nhân loại.

Quả thực, hoàn cảnh của Dionysius vào đầu triều đại của ông dường như là vô vọng. Thế lực hùng mạnh của người Carthage từ lâu đã mài giũa Syracuse. Có vẻ như thành phố Sicilia này đã bị diệt vong – cả trên bộ lẫn trên biển, Carthage có ưu thế áp đảo về quân số.

Nhưng thiên tài Dionysius đã tìm ra lối thoát! Cần phải tạo ra một số vũ khí mới có thể vô hiệu hóa mọi ưu thế của kẻ thù. Một tình huống tương tự sẽ xảy ra gần 2.500 năm sau, trong Thế chiến thứ hai. Khi đó, Hoa Kỳ đã đầu tư nguồn lực khổng lồ vào “dự án nguyên tử”. Chỉ khốn khổ cho hai thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản.

Ngay sau chiến tranh, Stalin cũng đặt cược vào việc tăng tốc chế tạo quả bom nguyên tử của riêng mình. Nhưng từ rất lâu trước Stalin và Truman, bạo chúa Dionysius của Syracuse cũng đã tạo ra một loại “dự án nguyên tử”. Đó chính là việc ông phát minh ra máy phóng.

Cùng tác giả:
Đôi điều sơ lược về đèn lồng Trung Quốc
Lịch sử phát minh kẹo cao su
Nước Uống Coca-Cola – Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển

Cuộc tấn công bị đẩy lùi

Dionysius không tiếc công sức và tiền bạc để tạo ra vũ khí mới. Ông đã tập hợp những học giả và thợ máy giỏi nhất từ ​​khắp nơi trên toàn cõi Hy Lạp thời bấy giờ. Trên thực tế, “văn phòng thiết kế” đầu tiên trong lịch sử đã được thành lập ở Syracuse. Tất nhiên, việc đó tốn rất nhiều tiền (những người giỏi sẽ chỉ làm việc với mức lương cao), nhưng Dionysius tin rằng điều đó xứng đáng.

Và những nỗ lực của bạo chúa đã được đền đáp. Những bộ óc giỏi nhất của Hy Lạp, do Dionysius tập hợp, đã có thể biến một chiếc cung nỏ bình thường thành một cỗ máy phóng khổng lồ có tên gọi Catapult. Về sau, từ này cũng được dùng để chỉ máy ném đá, nhưng ban đầu nó chỉ là một thiết bị dùng để bắn những mũi lao khổng lồ (nặng tới 2 kg).

Loại vũ khí mới đã lật ngược tình thế cuộc chiến. Máy phóng lao hoạt động rất hiệu quả, được đưa vào sản xuất hàng loạt và chẳng bao lâu sau Dionysius đã có được dàn “vũ khí bí mật” để sử dụng. Dionysius ra lệnh bảo vệ nghiêm ngặt bí mật nhà nước nhằm gây bất ngờ cho kẻ thù tồi tệ nhất của mình là quân Carthage. Và ông đã thành công.

Phía Carthage không nghi ngờ gì và tin tưởng vào một chiến thắng dễ dàng. Một hạm đội hùng mạnh dưới sự chỉ huy của Himilco đã lên đường tới bờ biển Sicily. Nhưng một cuộc phục kích đang chờ đợi người Carthage tại các bức tường của pháo đài nhỏ Motia ven biển. Dionysius đã bố trí hàng chục sản phẩm máy phóng “quái vật” của mình trên những mỏm đá ven bờ. Ngay khi hạm đội của Himilco tiến đến bờ biển, một loạt mũi tên lớn trút xuống tàu của ông. Những mũi tên này xuyên qua thành tàu và xuyên qua người. Người Carthage không hiểu chuyện gì đang xảy ra – quả thực, họ chưa bao giờ gặp phải điều gì như thế này trước đây.

Các máy phóng đã tạo ra hiệu ứng tâm lý đối với người Carthage tương tự như những loạt tên lửa Katyusha đầu tiên của Liên Xô gây kinh hoàng choquân Đức. Đội chiến thuyền của Himilco hoảng sợ bỏ chạy khỏi bờ biển Sicily. Trận Motia ra vào năm 398 trước Công nguyên và được coi là ngày khai sinh pháo binh của nhân loại. Nhân tiện cũng xin nói rõ, khi trở về Carthage, chỉ huy hạm đội Himilco đã tự sát vì không thể chịu đựng được sự xấu hổ. Và đó cũng là thắng lợi lớn nhất của thứ vũ khí mới do bạo chúa Dionysius sáng chế ra!

Nhà sáng chế chỉ là… nghệ nhân?

Ký ức về Dionysius đã được lưu giữ qua nhiều thế kỷ vì ông là người cai trị. Tên tuổi của nhiều thợ cơ khí kiệt xuất thời Cổ đại đã bị bao phủ bởi bóng tối của sự lãng quên. Nguyên nhân là do thành kiến ​​giai cấp của người xưa. Ở thời cổ đại, bất kỳ kỹ sư, bất kỳ nhà sáng chế nào cũng chỉ được coi là một nghệ nhân. Có đáng để nhớ tên của họ không? Ngay cả điêu khắc gia vĩ đại Phidias cũng chỉ được những người cùng thời ở Hy Lạp coi là một loại “thợ trát vữa”. Thợ cơ khí và kỹ thuật thì là cái thá gì cơ chứ!?

Vì vậy, chỉ đến đầu thế kỷ 20, nhờ những phát hiện của các nhà khảo cổ học, tên tuổi của một “thủ lĩnh phòng thủ” vĩ đại khác của thời Cổ đại mới được biết đến – Diad of Pella (thế kỷ IV trước Công nguyên). Ông là kỹ sư trưởng trong quân đội của Alexander Đại đế. Chính Diad là người chỉ đạo công việc kỹ thuật trong cuộc vây hãm thành Tyre nổi tiếng.

Các nhà sử học Hy Lạp cổ đại đã viết rất nhiều về cuộc vây hãm này. Tất cả các chi tiết của trận chiến đã được nghiên cứu cẩn thận. Tên của người lính trèo tường đầu tiên được ghi vào bảng vàng lịch sử. Nhưng các nhà sử học lại “quên” đề cập đến người kỹ sư chỉ huy cuộc vây hãm hoành tráng này. Công việc của các nhà phát minh không được đánh giá cao vào thời xa xưa đó!

Diad đã tạo ra nhiều thiết bị bao vây quân sự tiên tiến vào thời điểm đó: tháp bao vây di động, các loại xe nâng mới, cầu kéo và nhiều cải tiến kỹ thuật thú vị khác. Nhà khoa học La Mã Vitruvius (thế kỷ 1 trước Công nguyên) đã viết về ông như sau: “Diad đã phát minh ra những tháp di động, có thể vận chuyểntrong các chiến dịch ở dạng tháo rời, cũng như máy khoan tường và giàn giáo có thể trực tiếp áp sát bức tường, và cả “con quạ hủy diệt” (một loại thiết bị giống như cần cẩu ngày nay). Ông cũng thường sử dụng búa húc có bánh xe”.

Archimedes suýt bị lãng quên

“Chuyên gia phòng thủ” duy nhất nổi tiếng rộng rãi trong thời Cổ đại là Archimedes. Nhưng khi đó chỉ có kẻ thù của ông, người La Mã, biết nhiều về ông. Nhà khoa học vĩ đại trở nên nổi tiếng nhờ dẫn đầu các nỗ lực kỹ thuật phòng thủ để bảo vệ thành phố quê hương Syracuse của mình khỏi quân đội La Mã. Theo một số huyền thoại, Archimedes đã tạo ra những loại vũ khí có thể xuyên thủng đáy tàu địch bằng một chùm tia nặng hoặc dùng móc nhấc chúng lên và đập chúng vào vách đá. Mọi chuyện trở nên nghiêm trọng đến mức ngay khi một sợi dây hoặc cây cột xuất hiện phía trên bức tường pháo đài cũng khiến người La Mã đã hoảng sợ vì tưởng rằng đó là một loại vũ khí mới của Archimedes.

Tuy nhiên, việc Archimedes phóng hỏa thiêu rụi hạm đội La Mã bằng hệ thống gương không được xác nhận bởi các nguồn có thẩm quyền khác (cả Polybius, Titus Livius và Plutarch đều không viết về điều này). Nhưng dù sao thì thiên tài kỹ thuật này của người Hy Lạp đã gây ra rất nhiều rắc rối cho kẻ thù. Cuối cùng, khi người La Mã đột nhập được vào thành phố Syracuse, họ đã giết chết Archimedes.

Nhưng tột cùng của sự vô ơn chính là việc người Hy Lạp đã nhanh chóng quên mất người đồng hương thông minh của họ. Triết gia La Mã Cicero sau đó đã chỉ cho các nhà quý tộc Syracuse xem ngôi mộ bị bỏ hoang của Archimedes và nói về những thành tựu kỹ thuật của ông. Đối với người Hy Lạp, những thông tin này đã trở thành một loại “mặc khải” – họ đã quên mất Archimedes từ lâu. Bởi vì ông chỉ là một “kỹ sư”, tức là một thợ thủ công dưới mắt họ.

Nhưng tại sao người La Mã lại nhớ đến Archimedes? Và không chỉ ghi nhớ mà thậm chí còn tôn vinh! Người La Mã sẵn sàng viết đi kể lại những truyền thuyết về người kỹ sư vĩ đại đến từ Syracuse, ngay cả khi ông là kẻ thù. Trong khi đó, họ cũng không thực sự nhớ tới những người La Mã vĩ đại của mình!

Lý do thật là đơn giản. Người La Mã bằng cách nào đó đã phải tự giải thích tại sao đội quân hùng mạnh của họ lại bó tay không thể công phá thành phố Syracuse trong một khoảng thời gian dài như vậy. Có thể có nhiều lý do cho điều này (binh lính và tướng lĩnh La Mã được đào tạo kém, những quyết định sai lầm của nhà cầm quân La Mã Marcellus, v.v.). Nhưng tất cả những nguyên nhân đích thực này hoàn toàn không thể chấp nhận được đối với “ý thức tự tôn dân tộc” của người La Mã. Quả thực, đời nào người La Mã có thể đồng ý thừa nhận binh lính, tướng lĩnh của mình kém hơn kẻ thù? Họ không bao giờ muốn nghĩ như vậy.

Nhưng thừa nhận rằng chỉ đơn giản vì kẻ thù có một thiên tài kỹ thuật độc nhất mà bản thân họ (người La Mã) không có, là một cách lý giải hoàn toàn thuận tiện để thoát khỏi tình huống này. Đại khái: những người lính của chúng tôi rất tuyệt vời và các tướng lĩnh của chúng tôi rất xuất sắc, nhưng về cái khoản vũ khí khí tài thì phía Hy Lạp “cứng” hơn. Chúng tôi, những người La Mã, không có một “kỹ thuật viên” tài giỏi như Archimedes.

Tóm lại, người La Mã tự giải thích (và tự an ủi) răng sở dĩ họ trầy trật mãi mới giành được chiến thắng chẳng qua chỉ vì đối phương (người Hy Lạp) có những thứ “vũ khí thần kỳ” do một ‘thiên tài kỹ thuật” chế tạo. Cũng chính vì điều này mà tên tuổi của Archimedes đã được lưu truyền qua nhiều thế kỷ. Đó cũng chính là một trong những nghịch lý của lịch sử quân sự.

Đánh giá post

KHÁM PHÁ


Ảnh Việt Nam Xưa

  • Một gia đình người Việt giầu có vào năm 1870 (ảnh đã được phục chế màu)
  • Những nhạc công người Việt đang biểu diễn - Sài Gòn 1866
  • Lễ hội Phủ Dầy - Nam Định xưa, cách đây hơn 100 năm
  • Một ngôi miếu ở làng quê Bắc bộ từ những năm 1910s
  • Lễ hội Phủ Dầy - Nam Định xưa, cách đây hơn 100 năm
  • Lễ hội Phủ Dầy - Nam Định xưa, cách đây hơn 100 năm
  • Một vị chức sắc làng Xa La, tỉnh Hà Đông cũ - Ảnh năm 1915
  • Ảnh chụp cụ đồ Nho từ đầu thế kỷ XX
  • Hai vợ chồng người nông dân Bắc bộ năm 1910
  • Tục ăn trầu của phụ nữ Việt xưa
  • Tục ăn trầu của phụ nữ Việt xưa
  • Chân dung phụ nữ Việt Nam trước năm 1915
  • Chân dung một gia đình khá giả ở Miền Bắc
  • Mệ Bông Nguyễn Thị Cẩm Hà
  • Trạm tàu điện bờ hồ (nhìn từ góc Hàng Đào
  • Su ra doi cua tuyen ngon doc lap my
  • Đoạn trích từ Nhật ký của Nữ hoàng Victoria. Nguồn: Royal Collection Trust, Luân Đôn
  • Chân dung gia đình hoàng gia năm 1846
  • Nữ hoàng Victoria và Abdul Karim tại Cung điện Buckingham. Nguồn: The New York Times
  • Chân dung Thằng Mõ chụp năm 1902
  • Lính hầu đang khiêng một vị chức sắc cấp huyện đi công vụ, ảnh chụp từ đầu thế kỷ XX
  • Học sinh đi học những năm cuối thế kỷ XIX
  • Những người bán hàng rong ven đường ở Bắc kỳ đầu thế kỷ XX
  • Không ảnh Hà Nội năm 1926
  • Một vị quan lớn cùng đoàn tuỳ tùng và lính cắp gươm, tráp theo hầu - Ảnh từ đầu thế kỷ XX
  • Ngày Tết của một gia đình khá giả ở miền Bắc những năm 1920s

Leave a Comment